Büyük ağaçları korumak neden önemlidir? | Ceride-i Mülkiye

Büyük ağaçları korumak neden önemlidir?

Karbon depolama hızı söz konusu olunca, büyük ağaçların küçük ağaçlara fark attığı ortaya çıktı. Yaşlı ve büyük ağaçları kesip başka yerde yeni ağaçlandırma yapmanın, verilen zararı giderememe nedenlerine bir yenisi daha eklendi.

Ağaçlar küresel karbon döngüsünün ana bileşenlerindendir. Karbondioksiti soğurup, dokularında depolayarak atmosferdeki sera gazı konsantrasyonu miktarının kontrolünde büyük rol oynarlar. Öyle ki 100 cm çapında gövdesi olan bir ağaç atmosferden çektiği karbonu depolarken, topraküstü gövdesine (türüne bağlı olarak) 10 ila 200 kg arasında kütle ekleyebilir. Dolayısıyla karbon döngüsündeki değişimleri anlamak ve öngörmek için, önce ağaçların üretkenliğindeki dinamikleri daha iyi anlamamız gerekiyor.

Ağaçların, yaprak bazında ve topluluk halinde üretkenlikleri hakkında bildiklerimiz, birey bazında üretkenlikleri hakkında bildiğimizden görece daha fazla. Deneysel veri eksikliği nedeniyle ağaçların yaşlandıkça üretkenliklerinin nasıl değiştiği çok iyi bilinmiyordu. Geçtiğimiz hafta Nature dergisinde yayınlanan bir çalışma, hem tropikal hem de ılıman iklimden olmak üzere 403 farklı türde 673.046 ağacın incelenmesiyle yeni bilgiler ortaya çıkardı.

Büyüdükçe büyüyen ağaçlar

Bugüne kadar, bir teoriye göre ağaçların belli bir büyüklüğe ulaştıktan sonra büyümelerinin hız kestiği ve kaynaklarını üreme için ayırmaya başladığı düşünülüyordu. Diğer bir teori ise, ağacın boyutu arttıkça, kütle artış hızının da artacağını öngörüyordu. Her iki teoriyi de destekler nitelikte veriler bulunmasına karşın, bu veriler bir genelleme yapılabilecek yeterlikte değildi.

Yeni çalışmada ise küresel ölçekte yapılan analizde, türlerin büyük çoğunluğunda toprak üstü kütle artış hızının, ağaç büyüklüğü arttıkça arttığı görüldü. Bu durumun, rekabet bir faktör olmaktan çıkarıldığında bile (ağaçlar, komşularıyla ışık kaynağını daha çok kullanabilmek için rekabet edebilirler, bunun için komşularından daha hızlı büyümeleri gerekir) farklılık göstermediği tespit edildi. Kısacası ağaçlar için, insanlardaki ergenlik bittiğinde büyümenin durması yerine daha hızla artması gibi bir durum söz konusu.

Genci, yaşlısı, hepsi önemli

Topluluk ölçeğinde bakıldığında, genç ağaçların yoğun şekilde toplandığı kümelerde, aynı alanı kaplayacak büyük ağaçlardan daha fazla karbon depolamaları mümkün. Ancak yine de, örneğin ABD’nin batısındaki yaşlı ormanlarda çapı 100 cm’i geçen büyük ağaçlar, bölgedeki tüm ağaçların yüzde 6′sını oluştursalar da ormanlardaki büyümenin %33′ünü onlar sağlıyor.

Sonuç olarak yeni çalışma, ağaçlara bireysel olarak bakıldığında, ağaç büyüklüğüyle artan büyüme hızını destekler nitelikte bulgular sunuyor. Üreme için ayrılan kaynakların, bitkinin büyümesini yavaşlatmaya yetecek nitelikte olmadığını belirten araştırmacılar, küresel iklim ve karbon sistemine dair tahminlerin, bu yeni bulgular ışığında gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtiyorlar. Örneğin az sayıda ancak büyük ağaçların kesilmesinin tahmin edilenden çok daha etkili sonuçları olabileceği öngörülüyor. Bu da başka yerlere genç ağaçlar dikerek, yaşlı ormanların katledilmesiyle yaşanan, bu ormanların barındırdığı yüzbinler hatta milyonlarca yıllık süreçte ormanla birlikte evrimleşmiş biyoçeşitliliğin kaybının yanı sıra, karşılanamayacak zararlara bir yenisini daha ekliyor.

 

İlgili makale: 

Stephenson vd., Nature, 2014 http://doi.org/q59

URL: http://cerideimulkiye.com/?p=35905

Editör - 25 Oca 2014. Kategori Çevre, Yaşam. Bu yazıya yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0. Bu yazıya yorum yapabilir ve geri izlemede bulunabilirsiniz

Yorum yaz

Arşivde ara

Tarih bazında ara
Kategori bazında ara
Google bazında ara

Foto Galeri

Giriş | Tasarım Gabfire themes