Mülkiye eski dekanı, kentbilimci ve akademisyen Prof. Dr. Cevat Geray’ı kaybettik | Ceride-i Mülkiye

Mülkiye eski dekanı, kentbilimci ve akademisyen Prof. Dr. Cevat Geray’ı kaybettik

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi 1977-1982 dönemi dekanlarından şehircilik uzmanı, akademisyen ve yazar Prof. Dr. Geray hocamızı bu sabah kaybettik. Ailesine, dostlarına ve Mülkiye camiasına başsağlığı diliyoruz.

 

Cevat Geray 23 Mayıs 1930 tarihinde, İstanbul’da doğar. İlkokulu Kasımpaşa İlkokulu’nda, ortaokulu Kasımpaşa Ortaokulu’nda, liseyi Haydarpaşa Lisesi’nde parasız yatılı olarak okur. 1950-1951 ders yılında öğrenimine başladığı Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde (SBF), öğretmeni Prof. Fehmi Yavuz’un da etkisiyle Kamu Yönetimi bölümünü seçer.

Öğrencilik döneminde toplumsal çalışmaların da içindedir. SBF Öğrenci Derneği Yönetim Kurulu’nda ve Türkiye Milli Talebe Federasyonu adını taşıyan ilerici öğrenci kuruluşunda etkin bir üye olarak çalışmalarda bulunur. Federasyon o kadar etkilidir ki, uygulamaları nedeniyle tepki gösterdikleri Bakan Tevfik İleri’nin istifasını sağlarlar. (Küçükceylan, 2008) Yeşilay Derneği’nin öğrenciler arasında yaygınlaşması çalışmalarına katılır.

Yine SBF yıllarında Birleşmiş Milletler’in dünya ölçeğinde düzenlediği bir yazı yarışmasında birinci olur, İsviçre’de iki hafta konuk edilir. İnsan Hakları alanına ilgisi bu deneyimle başlar.

1953 yılında SBF’yi bitirir. Çok sevdiği, etkilendiği Prof. Fehmi Yavuz’un asistanı olmaya karar verir. “Şehircilik” alanına büyük ilgi duyar. Ancak zorunlu hizmetinden dolayı kaymakamlık stajına başlayan Cevat Geray, önce Bursa’da, sonra da İstanbul’da çeşitli birimlerde staj yapar, ardından da İstanbul Şişli, Beyoğlu ve İkizdere (Rize) kaymakamlıklarında kaymakam vekili olarak çalışır. İkizdere’de Mecelle’den Medeni Kanun’a geçiş döneminde, resmi nikah kıyılmamış evlenmeler ve birden çok evlilik yüzünden evlilik dışında doğmuş nesebi sahih olmayan, Yurttaşlık Yasası’nın getirdiği haklardan yararlanamayan eşler ve çocuklar sorunu üzerine önemli çalışmalar yapar. Bu özgün çalışma Bakanlık İdare Dergisi’nde, ayrıca İş ve Düşünce dergisinde yayımlanır. (Küçükceylan, 2008) SBF Şehircilik Kürsüsü’nün açmış olduğu asistanlık sınavını kazanan Cevat Geray, öğretmeni Prof. Fehmi Yavuz’un da isteği doğrultusunda, 1955 yılı aralık ayında kaymakamlık görevine başlar. Yaklaşık olarak iki buçuk yıl İçişleri Bakanlığı’nda çalışan Cevat Geray, bu dönem sonunda kaymakamlıktan ayrılarak, SBF, Şehircilik Kürsüsü’nde asistanlık görevine başlar. (Cevat Geray’a Armağan)

SBF’nin ilk doktora öğrencilerinden olan Geray, doktora eğitiminin ardından, 1957 yılının eylül ayında SBF ile New York Üniversitesi arasında yürütülmekte olan “ortak öğretim üyesi değişimi” projesi kapsamında ABD’ye gönderilir. “Şehir Planlamanın Başlıca Tatbik Vasıtaları” başlıklı doktora tezini de büyük ölçüde oradaki kaynaklardan yararlanarak hazırlar. 1959 yılında Türkiye’ye dönen Geray, 18 Mart 1960 tarihinde “Siyasi İlimler Doktoru” olur. Prof. Fehmi Yavuz 1960 Devrimi sonrasında kurulan hükümette Milli Eğitim Bakanı olunca, Cevat Geray da bir süre Fehmi Yavuz’un Özel Kalem Müdürlüğü’nü yapar. Bu süre içinde yaptığı askerlik hizmetinden sonra yeniden SBF Şehircilik Kürsüsü’ndeki görevine döner.

Geray, “Toplum Kalkınması Deneme Çalışmaları: Bünyan Örneği” adlı çalışmasıyla 24 Kasım 1966 tarihinde doçent olur. SBF’de lisans düzeyinde “Şehircilik”, “Mahalli İdareler”, “Türkiye’nin Sosyal Yapısı” derslerini ve seminerlerini vermeye başlar. 1963-1966, 1968-1972 yılları arasında Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Şehir ve Bölge Planlaması Bölümü’nde, 1972’de Trabzon’da Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde “İmar Hukuku” dersleri verir. (ODTÜ’de, Geray’ın ders vermesini engellemek amacıyla, verdiği ders kaldırılır.)

Cevat Geray, ders ve seminer çalışmalarının yanı sıra farklı akademik çalışmalar da yürütür. Pek çok üniversitede, kuruluşta, kamu kurumunda dersler, seminerler, konferanslar verir, açık oturumlarda, özel uzmanlık komisyonları çalışmalarında konuşur. TRT’de köye ve köylüye yönelik olarak yayımlanan sabah kuşağı izlencelerine, toplum kalkınması ve kırsal kalkınma konularında metinler yazar, değerlendirmelerde, eleştirilerde bulunur. Geray, 1974 yılında, “Planlı Dönemde Köye Yönelik Çalışmalar” adlı kitabıyla profesörlüğe yükselir. Aynı dönemde İmar ve İskan Bakanlığı Müsteşarı olur

Prof. Dr. Cevat Geray, 1976 yılının mart ayında Ankara Üniversitesi SBF Basın Yayın Yüksek Okulu Müdürü, 1977 yılının Haziran ayında da SBF Dekanı seçilir. Ekim 1980’de yeniden dekan seçilen Geray, Türkiye’nin kargaşa ve bunalımlı yıllarında yürütmeye çalıştığı dekanlık döneminde, kaymakamlık deneyimlerinden, Türk genörgütü içerisinde yapmış olduğu danışmanlık çalışmalarından ve yöneticilik uygulamalarından oldukça yararlanmış, tarafsız bir yönetim örneği göstermiştir. (Adıgüzel). Geray, Yüksek Öğretim Kurumu Yasası’nın süreyi kısaltması nedeniyle Eylül 1982’de dekanlıktan ayrılır, Basın Yayın Yüksek Okulu Müdürü ve Siyasal Bilgiler Dekanı olarak görev yaptığı altı yıl içinde hiçbir soruşturma geçirmemsine, uyarı almamasına karşın, 1983 yılının Şubat ayında 1402 sayılı Sıkıyönetim Yasası gereğince üniversitedeki görevlerine son verilir.

Prof. Dr. Cevat Geray 1990 yılında Danıştay kararı ile SBF’ye geri döner. SBF Ernst Reuter İskan ve Şehircilik Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü’nü yürütür,  Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi ve Gazi Üniversitesi Mimarlık Mühendislik Fakültesi’nde lisans, yüksek lisans ve doktora izlencelerinde kendi alanıyla ilgili dersler verir. 1996 yılı Ekim ayında atandığı Mersin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde iki yıldan fazla Kamu Yönetimi Bölümü başkanlığı yapar. 1 Ocak 1999 tarihinde yaş haddinden emekli oluncaya kadar bu görevini sürdürür.

Prof. Dr. Cevat Geray, alışıldık anlamda emekli olabilecek bir yapıda değildir. Bilimsel, ekinsel ve toplumsal çalışmalarını, üretkenliğini aralıksız sürdürmüştür. Yine SBF’de, Ankara Üniversitesi’ne bağlı Eğitim Fakültesi’nde, lisansüstü düzeyde, “Kırsal Gelişme ve Kooperatifçilik”, “Kentleşme Sorunları” ve “Halk Eğitimi” gibi derslere girmiş, önemli dergi ve gazetelerde (özellikle de Cumhuriyet gazetesinde) bilimsel yazılar yazmıştır.

Cevat Geray’ın yapıtları [bir kaçının adlarını belirmek gerekir: “Şehir Planlamasının Başlıca Tatbik Vasıtaları”, (1960), “Toplum Kalkınması Deneme Çalışmaları: Bünyan Örneği” (1967), “Personelinin Gözüyle Küçük Belediyelerin Sorunları” (Prof. Keleş ile ortak) (1969), “Planlı Dönemde Köye Yönelik Çalışmalar: Sorunlar, Yaklaşımlar ve Örgütlenmeler” (1974), “Şehircilik: Sorunlar, Uygulama ve Politika” (Prof. Yavuz ve Prof. Keleş ile ortak) (1974), “Kırsal Türkiye’de Toplum Kalkınması ve Kooperatifçilik” (1981), “Belediyecilik Eğitimi” (Prof. Harmancı ile ortak) (1994), “Kentsel Toprak Rantının Kamuya Kazandırılması” (Prof. Keleş, Prof. C. Hrmancı, Doç. A. Mengi ve Yrd. Doç. C. Emre ile ortak araştırma yazanağı) (1999)] şehircilik, kırsal kalkınma, halk eğitimi, kooperatifçilik alanlarında büyük bir birikimi oluşturur. Görüldüğü gibi, anılan alanlar azgelişmiş ülkelerin, özellikle de Türkiye’nin en yaşamsal; tartışmaların, çatışmaların, çelişkilerin odağında yer alan toplumbilimsel, düşünsel ve ekinsel sorun alanlarıdır.

URL: http://cerideimulkiye.com/?p=43744

Editör - 23 Tem 2018. Kategori Haberler, Manşet, Mülkiyeden, Mülkiyeli Yüzler. Bu yazıya yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0. Bu yazıya yorum yapabilir ve geri izlemede bulunabilirsiniz

1 Yorum - “Mülkiye eski dekanı, kentbilimci ve akademisyen Prof. Dr. Cevat Geray’ı kaybettik”

  1. Prof. Dr. Cevat Geray’ın ardından

    Öğretmenim, amirim, candan arkadaşımdı,
    Sevgi dolu yüreğim, eğilmeyen başımdı.
    İnsanlığa örnekti, korkusuz bir yürekti,
    Devrimci savaşımda öncü bir yoldaşımdı.

    Kentleri koruyandı, halka eğitim verdi,
    Toplumun kalkınması olmuştu bütün derdi.
    Öğrenciyi koruyan, dekanlığı örnekti,
    Mazluma saldıranın tam üstüne giderdi.

    Türkçemize âşıktı, arılaştırdı dili,
    Nerde kararsız kalsak, o açtı yeni yolu.
    Atatürk’ün izinde yeni tohumlar ekti,
    İleriyi gösterdi bükülmez eli, kolu.

    Savaşımda yoruldu susmayan cesur yürek,
    Çatımız çatırdadı, yıkıldı büyük direk.
    Cevat Geray ölümsüz, ama ölüm gerçekti,
    Şimdi ondan kalana iyi sarılmak gerek.

    Nevzat’ın ağabeyi, ustası, koruyanı,
    Yiğitlik meydanında bıraktı onca anı.
    Ödün vermez kahraman, kimsesize destekti,
    Zulme hep karşı çıktı, mazlumun oldu yanı.

    Halk Ozanı Karamanlı Nevzat

Yorum yaz

Arşivde ara

Tarih bazında ara
Kategori bazında ara
Google bazında ara

Foto Galeri

Giriş | Tasarım Gabfire themes